ذهن بی ذن بدون اذن

چلانده‌‌شدن ذهن در هزارتوی عین، زاده‌‌شدن در دانه‌‌های زمان است؛ زمان زندگی است و زندگی همان
دانه‌‌ای است که آن شاعر اشراقی ما، در روزگار نا-اشراقی ما، باور داشت در گلویش گیر کرده بود. استخوان زمان در تن ما نشتسته است و کار اندیشیدن نه بیرون کشیدن آن، که سقه‌‌زدن و لیسیدن آن است؛چراکه بیرون کشیدن استخوان زمان از تن، از دست دادن قوای حسی است یعنی ازیادبردن اندیشیدن. اما اندیشیدن به چرکآب و مزه کردن چکیدن لکه‌‌های قرمزی است که گرمایش حس اندیشیدن را داغ می‌‌کند. زمانی فیلسوفی، نه چندان دور، در همین نیمه اول قرن پیشین، دعوی کرد که ما اندیشیدن را به اندیشه نکشیده‌‌ایم. درست است که وی در جست‌‌وجوی یافتن تامل و مراقبه در اندیشیدن چونان اندیشه بود، اما حس نکردن اندیشه ناسازه ما است. در دالان زمان به شخم هستی نشستن، بذر اندیشه را سترویدن است. کار هستی نه با اندیشه است نه بر اندیشه. چراکه هستی بر سبیل ایجاب است و کار تفکر سلب. اما این بی اعتبارساختن تفکر است. اندیشه نه به سامان است نه سامانمند، نه سر سازگاری یا انضباط پذیری دارد. تفکر در ذات خود ناممکن است. اندیشیدن به ممکن، تجاوز به اندیشیدن است؛ تجاوزی که رویا نمی‌‌زاید بلکه کابوس. بنیانگذار عقلانیت مدرن، نخستین تجاوزکار به ساحت اندیشیدن بود. به بندکشیدن تفکر ازگذر به تصویرکشیدن قواعد تفکر، سلب تفکر است. رابطه دستورزبان با دستورتفکر چیست؟ دستور زبان زبان است آیا؟ دستور تفکر عصر ما چیست؟ قطب بندی و قطب سازی! اندیشیدن، همان است که پارمنیدس می گفت: ما حدس و گمانیم، پس حدس می‌‌زنیم و گمان می‌‌کنیم!

نظام اردوگاه
نواندیشان دینی؛ دستاوردها و شکست ها
خوانشی از آرای هابرماس
کمپین زنان