وبلاگستان و هولوکاست

در حین وبگردی سئوالی در ذهنم نقش بست، که مولود تقابل انتظار و واقعیت بود. در جست و جوی این بودم که ببینم وبلاگستان در این معرکه سامی ستیزی و یهودی ستیزی دولت احمدی نژاد چه گفته است و یا می توان چه مواضعی را مشاهده کرد. جست و جوی این واکنش بیهوده بی دلیل نبود زیرا وبلاگستان درمجموع شامه سیاسی اجتماعی قوی داشته است و دارد. و کمتر موضوعی است که وبلاگستان به آن نگاه یا نیم نگاهی نینداخته باشد.
به همین جهت خوش بینی حکمروای من بود و ادعا داشت که این وبلاگ گردی خیلی زود نتیجه خواهد داد و نقطه نظریات و دیدگاه های متنوعی در انتظار جوینده باشد. کم کم این خوش بینی رنگ باخت و سفر به دراز کشید. این پرسش در ذهن نشست که راستی دلیل این چیست که موضوع انکار «هولوکاست»، که یک واقعیت دردناک تاریخی و بشری است، چندان انگیزه ای برای موضعگیری و کنکاش در موضوع را در ذهن وبلاگستان برنینگیخته است. آن چند وبلاگی نیز که به موضوع پرداخته بودند یا دست به دامن طبیعت شرور آدمی گشته بودند تا نشان دهند که گویا قتل عام و کشتار نژادی و قومی و مذهبی امری نیست که محدود به یک جامعه و فرهنگ و ملت باشد، بلکه امری است که در هر جامعه و در هر فرهنگ و به هر زمانی به چشم می خورد. به بیانی، تقلیل پدیده مشخص «هولوکاست» به یک نامتغیر طبیعت انسانی چونان شر و تعمیم آن به امری جهانی، که خاص یک قوم یا دین نیست. یا با بیان این که کنه نظر احمدی نژاد در باب این که چون اروپایی ها خود مشکل اسرائیل را درست کرده اند بنابراین منطقی هم هست که بهای آن را خود اروپائی ها بپردازند و نه منطقه خاورمیانه و ملت فلسطین. این نظر هم بازگو شده بود که بله! «هولوکاوست» وجود داشته است، اما در آمار و ارقام آن اغراق شده است! و دولت اسرائیل دارد از امر بی بدیل «هولوکاست» استفاده ابزاری می کند. یا این که یک بحث منطقی و نظری ارائه شده است که چرا قوم یهود یا دولت اسرائیل و یا حتا جهان این همه «هولولوکاست» را مهم و بی بدیل می داند؟ مگر قوم های دیگر قتل عام نشده اند! و باید میان واقعیت و افسانه مرز کشید و سره را از ناسره جدا کرد.
آن چه در نظر اول برای من جالب است زبان دیپلماتیکی است که در باره نوشتن این مطالب بکار برده شده است. گویی تمام حیثیت و منزلت سبک نگارش وبلاگی که صفت ممیزه آن سبکبالی در نوشتن است یک باره جمع شده است و دیگر متن بیانگر صراحت اندیشه نیست، که برآن است با منضبط ساختن کلام چیزی بگوید که هم این تلقی شود هم آن . گویی این تابوشکنی و طرح علنی مساله افسانه یا انکار کشتار یهودیان در جنگ جهانی دوم افکار عمومی جامعه و از جمله وبلاگستان را دستکم با این مساله روبرو ساخته است درباره «هولوکاست» تامل کند، تامل کند آیا سامی ستیزی و یهودی ستیزی در میان اقشار جامعه ما رواج دارد و آیا در زیر پوست جامعه ما چیزی چونان یهودی ستیزی پنهان وجود دارد یا نه. اگرچه احمدی نژاد از بیان این جهالت اهداف روشن خود را می جوید، اما سکوت یا عدم توجه و یا عدم بازتاب افسانه نامیدن «هولوکاست» مبین آن است که وبلاگستان که مولود روشنگری و حقوق بشر است در این مساله مهم ناتوانی و بی علاقگی خود را به اثبات رسانده است. عدم بازتاب این موضوع مهم به آن جا راه می برد که پرسش های تلخی از خود کرد. براستی مساله انکار «هولوکاست» که چنین بازتاب گسترده و وسیعی در رسانه های جهان داشت، چرا در وبلاگ ها انعکاسی نداشت؟ این درحالی است که کمتر مساله ای وجود دارد که در زیر ذره بین نقد وبلاگستان قرار نگیرد.
آیا نمی توان دلیل این سکوت درباره انکار «هولوکاست» را نشانه عدم روشنگری و تامل و حتا عدم موضعگیری در این باره دانست؟ یا این که می توان یک قدم پیشتر رفت و ادعا کرد که وبلاگستان خود به درد یهودی ستیزی و سامی ستیزی مبتلا است یا دست کم به آن بی توجه و بی علاقه است؟
شاید هم وبلاگستان خواسته است با مسکوت گذاردن این بحث پوشش خبری-تحلیلی به آن ندهد و باعث نشود که این خبر در همه جا بپیچد! یا که اصلا نیازی ندیده است به این مساله بدیهی و روشن جواب دهد! اما آیا روشنگری درست آشنازدایی از همین مسائل آشنا نیست؟ فکر کنم مشکل عمیق تر از این حرف ها باشد.
سنت فرهنگ سیاسی ما در این بوده است که حمایت از مردم فلسطین مرکزثقل توجه کنشگران سیاسی بیرون از قدرت در دوران قبل از انقلاب بود و این شامل نیروهای
چپ و مذهبی می شد. پس از انقلاب هم که دکترین نظام «راه قدس از کربلا می گذرد» اعلام شد که ورزیون نرم آن پذیرش مشروعیت اسرائیل از طریق همه پرسی در بین مردم فلسطین تعریف شده است.
اما در بخش فرهنگی و روشنفکری نیز کمابیش همین تصویر وجود دارد. جالبی جریان این است که جهان وبلاگستان که چندسالی بیشتر از آن نمی گذرد بیشتر تمایل دارد خود را چون امری شخصی و فردی بنامد و تعریف کند. همین تمایل است که آدم را وامی دارد در همگانی شدن یک میل فردی یا شخصی تامل و غور کند: آیا سکوت درباره این موضوع ناشی از تمایل ضمنی یا رضایت نهانی از همان سنت سیاسی حاکم طرفداری از مردم فلسطین و مخالفت با دولت اسرائیل نیست که چون با یهودیی ستیزی و سامی ستیزی پنهان درهم آغشته می شود، به نوعی به تجدیدنظر در «هولوکاست» و یا چون وچرا در واقعیت تاریخی این پدیده هولناک میل می کند. البته بحث وبلاگستان به معنای نهاد دانستن امر وبلاگ نویسی است. اما وبلاگستان پژواک درون و بیرون انسان ها است. آن هم انسان هایی که داعیه حقوق بشر و میثاق های بین المللی را دارد و کمتر وبلاگی را می توان دید که به این مضامین نپرداخته باشد. درهرحال سکوت جمعی پرده از آگاهی جمعی برمی دارد. سکوت جمعی ما درباره انکار هولوکاست که به عمیق ترین وجهی با منافع و مصالح کشور نیز گرده خورده است، سوای جنبه حقوقی و اخلاقی آن، بیشتر بیان گر آن است که قرابت و همسویی نهفته ای موجود است میان انکار هولوکاست و سکوت درباره انکار هولوکاست.
به هرحال این تابو شکسته است و آن هم به بدترین وجهی. در فرهنگ ما سکوت درباره مسائل به معنای انکار آن مسائل و یا نفی آن است. این فرهنگ سنتی است. فرهنگ مدرن فرهنگ نقد است و پرده برداری. براستی موضع ما درباره هولوکاست، کشور اسرائیل چیست؟ آیا این مساله آن قدر واضح است که نیاز به توضیح ندارد. آیا گفتمان احمدی نژاد و خیلی های دیگر آن چنان ناهمزمان است که نیاز نیست درباره اش نوشت؟ این با روال وبلاگستان در تعارض است. وبلاگستان با موضوع هولوکاست و کشور اسرائیل مشکل دارد. درنهایت برای اش روشن نیست و نمی داند چه موضعی دارد. حتا اگر این شق قضییه درست باشد، بهتر بود و هست که وبلاگستان به بحث و جدل بنشیند و واکاوی کند نه سکوت.
شاید بهتر است وبلاگستان به منزله نماد نقد، دست به نقد این رفتار خود بزند و از خود بپرسد که این سکوت را چگونه لازم است ارزیابی کند. سکوتی از سر ملال و رخوت یا از روی حس همبستگی شرمگینانه نشات گرفته از یهودستیزی و سامی ستیزی. یا که دلایل دیگر. میلاد مسیح مبارک باد!

یهودی ستیزی- خشونتی کهنسال، سخت جان و همچنان موضوع روز
بازنمایی نشانه ها- میشل فوکو
اسلام و حکومت
اسطوره برخاسته از خاطره جمعي ملت ها
کانت و نزاع بر سر مساله وحدت وجود
میلاد مسیح، پایان دسامبر یا نیمه سپتامبر